
Karnet ATA to międzynarodowy dokument celny, dzięki któremu wywozisz eksponaty i elementy stoiska na targi poza Unię Europejską bez płacenia cła i podatków na granicy – pod warunkiem, że po wydarzeniu wszystko wróci do kraju. W Polsce wystawia go wyłącznie Krajowa Izba Gospodarcza (KIG). Od 2024 roku wniosek składa się wyłącznie online, a sam karnet jest ważny 12 miesięcy. Za wywóz towaru o wartości do 12 000 zł zapłacisz 660 zł (za pierwszą podróż). Wniosek złóż najpóźniej na 14 dni przed planowanym wyjazdem.
Większość poradników w sieci jest pisana przez spedytorów. Poniższy tekst stworzyliśmy z perspektywy wystawcy – na bazie naszych wieloletnich doświadczeń w logistyce stoisk targowych.
Źródła: Krajowa Izba Gospodarcza, Ministerstwo Finansów, HMRC.
W skrócie
- Karnet obejmuje stoisko. KIG wymienia wprost eksponaty, obudowę i wystrój stoiska. Nie obejmuje on jednak ulotek, gadżetów reklamowych ani żywności przeznaczonej do rozdania.
- System jest cyfrowy (e-ATA). Od 1 czerwca 2026 roku w UE, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii i Norwegii (od 9 listopada 2026 także w ZEA) celnik skanuje kod QR w aplikacji. W krajach takich jak Chiny wciąż obowiązuje wersja papierowa.
- Nie każdy kraj przyjmuje karnet na targi. Przykładowo, USA nie uznają kategorii „targi i wystawy”, podczas gdy Zjednoczone Emiraty Arabskie przyjmują karnety wyłącznie w tej kategorii.
- Brak pieczątki powrotnej słono kosztuje. Najdroższym błędem jest brak podbicia karnetu przy powrocie. Wtedy kraj przywozu żąda cła i podatków, a KIG automatycznie obciąża nimi Twoją firmę.

Co to jest karnet ATA?
Karnet ATA często nazywa się „paszportem dla towarów”. Ten międzynarodowy dokument celny jest jednocześnie wnioskiem o odprawę czasową, pełnoprawnym zgłoszeniem celnym oraz zabezpieczeniem należności (gwarancją). Karnet ATA eliminuje konieczność wypełniania osobnych deklaracji celnych i wpłacania wysokich depozytów finansowych w każdym kraju na trasie.
System funkcjonuje na podstawie Konwencji ATA z 1961 roku oraz Konwencji stambulskiej z 1990 roku. Na świecie koordynuje go Międzynarodowa Izba Handlowa (ICC), a w Polsce wydawaniem karnetów i udzielaniem gwarancji wobec zagranicznych służb celnych zajmuje się Krajowa Izba Gospodarcza (KIG).
Karnet stosuje się wyłącznie do odprawy czasowej, czyli dla towarów, które wyjeżdżają z kraju i wracają do niego w dokładnie takim samym stanie. Posiada trzy kategorie:
- Towary na targi i wystawy (eksponaty, meble, obudowa i wystrój stoiska targowego).
- Wyposażenie zawodowe (w naszej branży to m.in. profesjonalne narzędzia do montażu i demontażu stoiska, a w innych przypadkach np. aparatura badawcza, sprzęt sportowy, instrumenty muzyczne czy rekwizyty teatralne).
- Próbki i wzory handlowe.
W obrębie granic Unii Europejskiej karnet ATA nie jest potrzebny (obowiązuje swobodny przepływ towarów). Przyda się dopiero, gdy planujesz targi w Wielkiej Brytanii, Szwajcarii, Turcji, Chinach, Dubaju albo w innym państwie trzecim.
Karnet ATA a karnet TIR: Czasami te dwa pojęcia są mylone, jednak służą do zupełnie czegoś innego. Karnet TIR to dokument ułatwiający wyłącznie tranzyt (przewóz zaplombowanego towaru przez kraje pośrednie bez kontroli celnej na każdej granicy). Karnet ATA służy z kolei do bezcłowego wwiezienia towaru do kraju docelowego na określony czas.
Co można wpisać na karnet ATA, a czego nie?
Towary objęte karnetem to absolutnie wszystko, co na 100% wróci do Polski. W kontekście targów będą to: maszyny i eksponaty, elementy konstrukcyjne, meble, oświetlenie, ekrany multimedialne, sztywne grafiki oraz komplet narzędzi montażowych ekipy.
Na karnet ATA nie wolno wpisywać towarów przeznaczonych do sprzedaży, przetworzenia lub naprawy, materiałów zużywalnych ani żywności. Ulotki, katalogi firmowe, smycze i inne gadżety przeznaczone do bezpłatnego rozdania zgłasza się podczas standardowej odprawy celnej, zgodnie z przepisami kraju, do którego się udajesz.
Jak poprawnie opisać stoisko na liście ogólnej? Każdy element musi znajdować się w osobnej pozycji tabeli. Wymagany jest dokładny opis, fizyczna waga i wartość rynkowa. Niektóre urzędy (np. brytyjski HMRC) rygorystycznie wymagają podania marki, modelu i numeru seryjnego dla elektroniki, a w przypadku elementów stoiska – ich wymiarów.
Nie wolno stosować opisów zbiorczych typu „skrzynia z elementami stoiska” czy „zestaw narzędzi”. Co ważne: listy ogólnej nie da się edytować po wydaniu karnetu. Musi być ona spisana na podstawie precyzyjnego projektu stoiska, a nie „z pamięci”.
W jakich krajach działa karnet ATA na targi?
System obejmuje około 80 państw na całym świecie – od bliskiej Szwajcarii, przez Zjednoczone Emiraty Arabskie, aż po daleką Nową Zelandię czy Wybrzeże Kości Słoniowej. Każdy z krajów sygnatariuszy sam decyduje, które z trzech kategorii honoruje, dlatego przed złożeniem wniosku należy to sprawdzić.
| Kraj | Próbki handlowe | Targi i wystawy | Wyposażenie zawodowe | Ważne uwagi z praktyki |
|---|---|---|---|---|
| Wielka Brytania | TAK | TAK | TAK | karnet cyfrowy e-ATA (od 1.06.2026) |
| Szwajcaria | TAK | TAK | TAK | karnet cyfrowy e-ATA (od 1.06.2026) |
| Turcja | TAK | TAK | TAK | wymagana dodatkowa e-deklaracja w tureckim systemie |
| Chiny | TAK | TAK | TAK | wciąż karnet papierowy, wymagana rejestracja w CCPIT |
| USA | TAK | NIE | TAK | eksponaty trzeba wwozić jako próbki, a stoisko jako sprzęt zawodowy |
| Emiraty (ZEA) | NIE | TAK | NIE | kraj honoruje wyłącznie kategorię targową; karnet cyfrowy e-ATA (od 9.11.2026) |
| Indie | NIE | TAK | TAK | wjazd na targi maks. na 6 miesięcy, wyposażenie zawodowe maks. 2 miesiące, brak możliwości tranzytu |
Źródła: KIG, USCIB, ICC. Uwaga: w przypadku Białorusi KIG wstrzymał wystawianie karnetów do odwołania.
Jak załatwić karnet ATA krok po kroku?
- Zarejestruj firmę w systemie eATA (strona ata.kig.pl). Od 15 maja 2024 roku KIG całkowicie zrezygnował z przyjmowania wniosków w formie papierowej.
- Przygotuj trasę i listę ogólną. Musisz znać wszystkie kraje (w tym tranzytowe), przez które fizycznie przejedzie ciężarówka z Twoim stoiskiem, oraz liczbę wywożonych pozycji.
- Wypełnij kreator i podpisz wniosek swoim profilem zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
- Poczekaj na weryfikację. W ciągu 2 dni roboczych KIG informuje, czy wniosek jest kompletny, albo prosi o uzupełnienia. Bezpieczny margines to złożenie wniosku co najmniej tydzień przed wyjazdem. Regulamin zastrzega możliwość odrzucenia wniosku złożonego później niż 14 dni przed podróżą.
- Zapłać opłatę i ewentualne zabezpieczenie. Po ocenie ryzyka KIG może zażądać wniesienia kaucji, gwarancji bankowej albo ubezpieczeniowej. Decyzja jest indywidualna i nie ma stałego procentu.
- Odbierz karnet. Wersja elektroniczna trafia prosto do aplikacji ATA Carnet App (zabezpieczona PIN-em). Jeśli jednak Twoja trasa obejmuje państwo nieobsługujące jeszcze systemu cyfrowego (np. Chiny), otrzymasz również tradycyjny karnet papierowy.
Ile kosztuje karnet ATA? (Cennik 2026)
Od 1 stycznia 2026 roku Krajowa Izba Gospodarcza nalicza opłatę na podstawie deklarowanej wartości towaru.
| Wartość towaru | Opłata (w PLN) |
|---|---|
| do 12 000 zł | 660 zł za pierwszą podróż, 200 zł za każdą kolejną |
| powyżej 12 000 zł | 628 zł (opłata stała) + 0,15% wartości za wyjazd i powrót z UE (min. 100 zł) + 0,15% za tranzyt przez kraj spoza UE (min. 50 zł) + 0,25% za wwóz do kraju docelowego (min. 100 zł) |
Końcową kwotę zawsze zaokrągla się do 10 zł. Maksymalna, górna granica opłaty za jedną podróż wynosi 3 000 zł.
Przykład z życia wystawcy: Wysyłasz stoisko i eksponaty o łącznej wartości 100 000 zł na targi do Londynu (brak tranzytu przez inne kraje spoza UE). Koszt karnetu wyniesie: 628 zł (stała) + 150 zł (wyjazd/powrót) + 250 zł (wwóz do UK) = 1 028 zł, co po zaokrągleniu daje 1 030 zł.
Dodatkowe koszty mogą pojawić się przy korekcie karnetu (400 zł) lub wyrabianiu duplikatu (300 zł).
Karnet ATA w praktyce: od otwarcia do zwrotu
Karnet papierowy posiada zieloną okładkę i kupony w trzech kolorach, przeznaczone dla celników na różnych etapach podróży. W nowoczesnym karnecie cyfrowym (e-ATA) te same etapy potwierdza się po prostu skanem kodu QR w smartfonie.
Jak wygląda kolejność odpraw?
- Otwarcie karnetu w polskim urzędzie celnym (przed wyruszeniem w trasę).
- Wywóz z terytorium UE (potwierdzony w granicznym urzędzie celnym).
- Przywóz na terytorium kraju targów.
- Powrotny wywóz z kraju targów (po zakończeniu i demontażu stoiska).
- Powrotny przywóz na terytorium UE.
Dokument jest ważny przez 12 miesięcy, ale uwaga: zagraniczny urząd celny może wyznaczyć znacznie krótszy termin powrotnego wywozu (np. 3 miesiące). Termin ważności karnetu a data wbita z pieczątką przez celnika to dwie różne rzeczy – zawsze musisz pilnować tej krótszej. Karnet trzeba zwrócić do KIG najpóźniej 7 dni po upływie jego ważności.
Kto może posługiwać się karnetem na granicy? Kierowca lub spedytor przewożący stoisko potrzebuje specjalnego upoważnienia podpisanego przez tę samą osobę (reprezentanta firmy), która złożyła wniosek o karnet. Pamiętaj, że nawet jeśli korzystasz z zewnętrznego przewoźnika, to Twoja firma prawnie odpowiada za ewentualne należności celne.
Najczęstsze błędy wystawców
- Zbyt ogólny opis na liście: Wpisanie „Elementy stoiska” zamiast rozpisania poszczególnych ścian, lad czy mebli kończy się często odmową przyjęcia karnetu na granicy.
- Brak podbicia przy przekraczaniu granicy: Celnik nie pobiegnie za kierowcą. Brak skanu lub pieczątki przy wyjeździe z kraju to dowód dla lokalnego urzędu, że towar został w kraju nielegalnie.
- Sprzedaż eksponatu na targach bez zgłoszenia: Jeśli klient kupi eksponat prosto ze stoiska i towar nie wraca do Polski, musisz zgłosić to zagranicznemu urzędowi, opłacić lokalne cło/podatki, a w Polsce formalnie dokonać zgłoszenia wywozowego.
- Gadżety i ulotki wciągnięte na karnet: To błąd logiczny. Materiały promocyjne rozdasz zwiedzającym, więc nie wrócą one do kraju. Nie mogą znajdować się na liście ogólnej.
- Składanie wniosku na ostatnią chwilę: W przypadku błędów formalnych na mniej niż 14 dni przed podróżą, KIG ma prawo odrzucić Twój wniosek, co torpeduje wyjazd.
Konsekwencje są bardzo realne. Kraj, do którego trafił towar na karnecie, ma rok od momentu wygaśnięcia karnetu na zgłoszenie roszczenia finansowego. Do należności celnych i podatków może doliczyć jeszcze do 10% ich wartości. KIG automatycznie obciąży tymi kosztami Twoją firmę.
Karnet ATA a Wielka Brytania po Brexicie
Wielka Brytania jest dla polskiego wystawcy pełnoprawnym krajem trzecim. Na szczęście administracja brytyjska przyjmuje karnety ATA we wszystkich trzech kategoriach (w tym dla targów i wystaw), a od 1 czerwca 2026 roku w pełni honoruje szybką wersję cyfrową (e-ATA).
W kluczowych węzłach, takich jak Dover, Eurotunnel czy Holyhead, karnety są obsługiwane przez specjalne śródlądowe punkty odpraw celnych (Inland Border Facilities). W portach korzystających z nowoczesnego systemu GVMS numer karnetu należy wpisać bezpośrednio w GMR (dokument przejazdu pojazdu).
Brak karnetu oznacza konieczność wystąpienia o lokalne, brytyjskie pozwolenie na odprawę czasową oraz wniesienie gwarancji finansowej – procedury te potrafią trwać nawet miesiąc.
Kiedy karnet się nie opłaca?
Karnet ATA nie jest absolutnym obowiązkiem. Alternatywną, standardową ścieżką jest dokonanie pełnego zgłoszenia wywozowego w Polsce, a po powrocie wnioskowanie o zwolnienie z cła dla „towarów powracających” (przepisy dopuszczają na to do 3 lat, o ile towar wraca w niezmienionym stanie). W kraju targów korzystasz z ich lokalnej procedury odprawy czasowej, która jednak wiąże się ze złożeniem finansowego depozytu (np. w Dubaju jest to z góry 5% wartości CIF).
Karnet ATA zwykle nie opłaca się, gdy:
- Towar w dużej części docelowo zostanie u zagranicznego dystrybutora i nie wróci do Polski.
- Wyjeżdżasz jednorazowo z towarem o bardzo niskiej wartości (obsługa agencji celnej w standardowym trybie może okazać się tańsza niż opłaty w KIG).
- Kraj docelowy w ogóle nie honoruje kategorii „targi i wystawy” (np. USA).
- Główny organizator targów gwarantuje uproszczoną, zbiorczą odprawę czasową dla wszystkich zagranicznych wystawców.
Jednak przy wywozie całej ciężarówki ze stoiskiem, meblami, grafikami i maszynami, karnet ATA prawie zawsze wygrywa. Zastępuje on konieczność wnoszenia gigantycznych gwarancji bankowych i upraszcza formalności na każdej granicy.
Co ważne, jeśli jeździsz poza Unię na kilka różnych imprez, ten sam, opłacony już karnet obsłuży wszystkie wyjazdy przez kolejne 12 miesięcy (pod warunkiem, że pakiet wywożonych towarów się nie zmienia). To potężny argument finansowy za inwestycją w stoisko modułowe, które co kilka miesięcy wraca na kolejne targi w tym samym, stałym składzie elementów konstrukcyjnych.
Najczęstsze pytania o karnet (FAQ)
Kto wystawia karnety ATA?+
W Polsce karnety ATA wystawia i oficjalnie gwarantuje wyłącznie Krajowa Izba Gospodarcza z siedzibą w Warszawie. Od 2024 roku wnioski można składać wyłącznie online, w specjalnym systemie eATA.
Ile kosztuje karnet ATA?+
Zgodnie z cennikiem KIG z 2026 r.: dla towaru o wartości do 12 000 zł wynosi on 660 zł (za pierwszą podróż). Dla towarów powyżej tej kwoty koszt rośnie proporcjonalnie do zadeklarowanej wartości oraz liczby krajów na trasie – nie może jednak przekroczyć 3 000 zł za jedną podróż.
Jak długo ważny jest karnet ATA?+
Dokładnie 12 miesięcy od daty wydania. Dokumentu nie da się przedłużyć. W wyjątkowych sytuacjach, przed upływem jego ważności, można jednorazowo wystąpić do KIG o wydanie tzw. karnetu zastępczego.
Czy na targi w Unii Europejskiej potrzebny jest karnet ATA?+
Nie. Wewnątrz UE obowiązuje zasada swobodnego przepływu towarów. Karnet (i w ogóle odprawa celna) potrzebny jest dopiero w momencie przekraczania zewnętrznych granic wspólnoty celnej.
Co to jest system e-ATA?+
To w pełni elektroniczna (mobilna) wersja karnetu ATA. Od 1 czerwca 2026 roku jest oficjalnym standardem w państwach UE, w Wielkiej Brytanii, Szwajcarii i Norwegii (od 9 listopada 2026 także w ZEA). Zamiast przystawiać fizyczne pieczątki na papierowych kuponach, celnik po prostu skanuje dedykowany kod QR wygenerowany w aplikacji na Twoim smartfonie.
Wystawiasz się poza Unią Europejską?
Mamy za sobą 17 lat doświadczeń, wybudowaliśmy ponad 1000 stoisk i prowadzimy profesjonalne montaże również poza granicami UE. Przygotujemy dla Ciebie rzetelną wycenę oraz darmowy projekt 3D.
Zobacz także:
Baza wiedzy
Czytaj dalej

Nowoczesne stoiska targowe: 20 realizacji, które robią wrażenie
Nowoczesne stoisko targowe przyciąga wzrok już z alejki. Poniżej 20 takich stoisk z naszego portfolio z komentarzem, co w nich zadziałało.

Dotacje na targi: jak sfinansować wyjazd i zabudowę stoiska
Na udział w targach w 2027 roku polska firma może pozyskać dofinansowanie z kilku źródeł: FENG 2.25 (PARP), programu MRiT, stoisk narodowych i programów regionalnych.

Systemy targowe: ścianki, lady i meble na stoisko
Systemy wystawiennicze i targowe to doskonała alternatywa oparta na lżejszej zabudowie: aluminiowe ramy, ścianki z grafiką tekstylną, lady, meble i podesty.
Gotowy na wycenę?
Porozmawiajmy o Twoim stoisku
Napisz, gdzie się wystawiasz i jakiej przestrzeni potrzebujesz, przygotujemy wycenę i bezpłatny projekt 3D.
